جمعه ۳۰ فروردین ۱۳۹۸
سه شنبه ۸ مرداد ۱۳۹۲ 23238 23 6

عدد 2013 در سیستم عددنویسی رومی: MMXIII

سیستم عدد نویسی رومی

 
در سیستم عددنویسی رومی اعداد 1 تا 10 به شکل زیر است:
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X
 
رومی‌های قدیم برای نوشتن عددها از 7 نماد اصلی با مقادیر زیر استفاده می کردند: 

۱ = I
۵ = V
۱۰ = X
۵۰ = L
۱۰۰ = C
۵۰۰ = D
۱۰۰۰ = M
 

آنها با پیروی از قانون‌هایی، با ترکیب این نمادها، نمادهای دیگری برای نمایش دیگر اعداد پدید آورده بودند. بعضی از این قانون‌های دستگاه عدد نویسی رومی، بدین شرح بوده است:

-- هر نماد که در سمت راست نماد دیگر نوشته می‌شود، چنانچه مقدارش از آن نماد کمتر یا با آن مساوی باشد، ارزش آن نماد را زیاد می‌کند.

III = ۱+۱+۱ = ۳
XI = ۱۰+۱ = ۱۱
VII = ۵+۱+۱ = ۷

-- هر نمادی که در سمت چپ نماد دیگر نوشته می‌شود، چنانچه مقدارش از آن کمتر باشد، ارزش آن نماد را کم می‌کند.

IV = ۵-۱ = ۴
IX = ۱۰-۱ = ۹
CD = ۵۰۰-۱۰۰ = ۴۰۰

-- هرگاه نمادی بین دو نماد بزرگ‌تر از خود قرار گرفته باشد، ابتدا با نماد سمت راستش ترکیب می‌شود، یعنی از ارزش آن می‌کاهد و بعد، طبق قانون اوّل، تفاضل بر ارزش نماد دیگر اضافه می‌شود.

XIV = (۵-۱)+۱۰ = ۱۴
MCM = (۱۰۰۰-۱۰۰)+۱۰۰۰ = ۱۹۰۰

برای اعداد بزرگ ( بزرگتر یا مساوی ۵,۰۰۰) در بالای هر نماد خطّی افقی قرار می‌گیرد که ارزش آن را ۱,۰۰۰ برابر می‌کند.
مانند:
و با قرار دادن دو خط در دو طرف عدد، ارزش آن ۱۰۰  برابر دیگر نیز افزایش می یافت:
 
 
چنان که می‌بینید در دستگاه عدد نویسی رومی رقم صفر وجود نداشته و برای ترکیب نمادها از دو عمل جمع و تفریق استفاده می‌شده. محاسبات ضرب و تقسیم که امروزه با استفاده ار نمادهای دهدهی به راحتی انجام می‌گیرد، ریاضی دانان رومی ساعت‌ها وقت صرف به دست آوردن حاصل آنها می‌کردند. این دستگاه بیشتر از همهٔ دستگاه‌ها در برابر دستگاه جهانی عدد نویسی دهدهی امروزی (دستگاه عربی-هندی که توسعه یافتۀ خوارزمی و الکندی است) مقاومت کرد و برای پایداری خود تا قرن شانزدهم میلادی کوشید.
 
کولوسئوم
اعداد حک شده بر سردر ورودی پنجاه و دوم (LII) کولوسئوم که هنوز نمایان‌اند.

امروزه کاربرد اعداد رومی بسیار کم است:
گاهی برای نوشتن قرن یا تاریخ میلادی از آن استفاده می‌گردد. در عدد نویسی رومی سعی بر این بوده است که از یک نماد بیش از 3 بار استفاده نشود:

قرن بیستم: XX
سال 1776: MDCCLXXVI

آی هوش: گنجینه دانستنی ها و معماهای هوش و ریاضی

نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاه های آی هوش نمی باشد.
آی هوش: مرجع مفاهیم هوش و ریاضی و انواع تست هوش، معمای ریاضی و معمای شطرنج
 
در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان، رعایت برخی موارد ضروری است:
 
-- لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
-- آی هوش مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
-- آی هوش از انتشار نظراتی که در آنها رعایت ادب نشده باشد معذور است.
-- نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.
 
 
 
 
  1. اريانا شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۵ --- ۱۵:۵۹:۵۹

    مرسى از سايتتون من خيلى دوست داشتم بدونم سيستم اعداد رومى چطوريه خيلى راحت بود راحت ياد گرفتم

  2. ترانه دوشنبه ۱۴ فروردین ۱۳۹۶ --- ۱۶:۵۳:۳۴

    سلام خسته نباشید
    من میخوام بدونم تاریخ تولدم با استفاده از اعداد رومی به چه شکل میشه میتونید راهنماییم کنید؟

  3. حمیده شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۶ --- ۱۰:۴۸:۱۲

    بسیار عالی و کاربردی بود. واقعا استفاده کردم.

  4. محمد علی حیدری دوشنبه ۹ مهر ۱۳۹۷ --- ۰:۰۳:۲۷

    سلام.وقت بخیر.
    تبدیل این تاریخ به رومی درست نوشتم؟

    11.01.1991

    XI.I.MCMXCI

    1. مجتبی جمعه ۲ فروردین ۱۳۹۸ --- ۱۶:۱۰:۵۲

      9.3.1997به یونانی

      MCMXCVII.III.IX

  5. اراسته جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷ --- ۲۰:۰۱:۴۸

    سلام تبديل اين تاريخ : ١٣٦٦.٨.٤ را به يوناني مي خواستم لطفا ؟

    تبدیل تاریخ شما به اعداد رومی: MCCCLXVI.VIII.IV

  6. Pariya جمعه ۱۲ بهمن ۱۳۹۷ --- ۱:۰۳:۰۱

    سلام وقت بخیر لطفا


    12.12.1378 هم به رومی بگین چی میشه باتشکر*_^

    این هم تبدیل تاریخ شما: MCCCLXXVIII.XII.XII

  7. azar يکشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷ --- ۲۳:۰۶:۵۶

    سلام تاریخ ۹۷.۲.۱۲
    چند میشه؟؟؟

    XCVII.II.XII

  8. esmail چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷ --- ۱۷:۱۵:۵۰

    سال ۱۳۹۷.۲.۱۳
    چی می شود

    به کامنت قبلی نگاه کنید، فقط عدد 13 را باید جایگزین کنید: XIII

  9. افسانه پنجشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ --- ۰:۵۸:۵۳

    سلام ممنون میشم این دو تا تاریخو به یونانی برام بنویسید، ۹۰.۳.۲۲ و ۹۶.۱۰.۶

    تبدیل تاریخ های شما به اعداد رومی:
     
    1390.3.22
    MCCCXC.III.XXII
     
    1396.10.6
    MCCCXCVI.X.VI

  10. آویش دوشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۷ --- ۱۹:۲۶:۳۸

    سلام این تاریخ به رومی چجوری نوشته میشه؟
    ۹۷/۰۴/۲۷

    MCCCXCVII.IV.XXVII

  11. سلام خسته نباشید میشه تا... چهارشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۷ --- ۱۱:۴۰:۳۹

    میشه لطفااا این دوتا تاریخو بگین برام
    1397.12.26
    1397.12.29

    MCCCXCVII.XII.XXVI
    MCCCXCVII.XII.XXIX

  12. Maede پنجشنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۷ --- ۱۴:۱۱:۰۱

    Mishe tarikhe 79.11.12 ro begid chi mishe

    1379.11.12
    MCCCLXXIX.XI.XII

  13. Maede پنجشنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۷ --- ۱۹:۵۰:۲۶

    Mishe 79 khalio begid bi zahmT 😁

    LXXIX

  14. سلام تاریخ ۴آبان 93 به ی... جمعه ۱۷ اسفند ۱۳۹۷ --- ۲۳:۵۹:۲۴

    سلام تاریخ ۴آبان 93 به یونانی چی میشه؟؟؟

    تاریخ 93.8.4 در قالب اعداد رومی به شکل زیر است:
    XCIII.VIII.IV

  15. Parya جمعه ۹ فروردین ۱۳۹۸ --- ۴:۰۶:۴۷

    سلام ممنون میشم اگر تاریخ۱۳۷۷/۹/۲۸رو بگید

    MCCCLXXVII.IX.XXVIII

  16. Rafael شنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۸ --- ۶:۳۸:۱۰

    ببخشید عدد ۲۰۱۹ به رومی

    MMXIX

  17. Mohammad دوشنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۸ --- ۲۱:۳۱:۵۵

    میشه لطف کنید دوتا تاریخ را واسم به اعداد رومی تبدیل کنید ممنون میشم ۱۸/۵/۱۳۶۶ و 9/8/1987

    این هم معادل تاریخ های شما دوست عزیز به فرمت عددنویسی رومی:
    1366.5.18
    MCCCLXVI.V.XVIII
     
    1987.8.9
    MCMLXXXVII.VIII.IX

  18. خوب ،عالی يکشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۸ --- ۱۷:۱۲:۵۲

    سلام تاریخ 1370/08/22 رو به رومی برام میشه تایپ کنید؟

    MCCCLXX.VIII.XXII

  19. mitrq يکشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۸ --- ۲۳:۰۲:۵۳

    10/23

    X.XXIII

  20. سلام ممنون ميشم تاريخ ١٣... جمعه ۲۳ فروردین ۱۳۹۸ --- ۴:۰۴:۱۷

    1378/8/13

    MCCCLXXVIII.VIII.XIII

  21. ندا شنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۸ --- ۱۳:۵۹:۵۲

    لطفا این تاریخ هم یه رومی تبدیل میکنید!
    ۹۶/۱/۲۴

    XCVI.I.XXIV

  22. amir شنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۸ --- ۱۵:۲۸:۵۵

    عدد ۱۳۷۹.۱۰.۲۲ به اعداد رومی میخواستم؟
    خیلی ممنون از سایت خوبتون

    MCCCLXXIX.X.XXII

نظر شما

هوش و تعاریف مرتبط
معما و تست هوش
شطرنج
ریاضیات
معما و سرگرمی ریاضی
هوش مصنوعی
ریاضیات در گذر تاریخ
کودک و نوجوان، پرورش هوش و خلاقیت
طنز و سرگرمی